Αναζήτηση

 

    

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ - η κρίση και η ανάπτυξη

1. Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

(iporta 28-4-2020)

Με τη δημιουργία του Νεοελληνικού Κράτους κατεβλήθη προσπάθεια από φωτισμένους ανθρώπους ( Καποδίστριας, Τρικούπης, Βενιζέλος κ. α. , τους οποίους παρεμπιπτόντως, άλλους τους δολοφονήσαμε, άλλους τους αναθεματίσαμε κλπ) να δημιουργηθεί μία σύγχρονη Δυτική Πολιτεία, διατηρώντας εν πολλοίς τα ιδιαίτερα πολιτισμικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, με τα οποία αυτός ο λαός διήλθε μέσα από τη μακραίωνη ιστορία του.

Για πολλούς λόγους αυτό δεν έγινε κατορθωτό, στο βαθμό που οραματίστηκαν οι μεγάλοι αυτοί οι ηγέτες. 

Αντίθετα η ευνοιοκρατία, η αναξιοκρατία, τα παραθυράκια στη νομοθεσία, η διαφθορά, η ανοργανωσιά, η γιγάντωση της παραοικονομίας, η αδυναμία παροχής αξιόπιστων και σύγχρονων υπηρεσιών από το Κράτος, οδήγησε τον κάθε πολίτη στην ατομικιστική συμπεριφορά και τη λογική του βολέματος. 

Έτσι δημιουργήθηκε ένας φαύλος κύκλος αμφίδρομης αλληλεξάρτησης και εξυπηρέτησης αμοιβαίων μικροσυμφερόντων, τόσο από τη μεριά της πολιτικής ηγεσίας και της διοίκησης που χάιδευε τα αυτιά των “πελατών”, όσο και από τη μεριά του λαού που, αποδεχόμενος τη μοίρα του, ανέχθηκε τη συγκεκριμένη παθογένεια και φρόντιζε να αποκομίσει και αυτός όσο το δυνατόν μεγαλύτερα οφέλη. 

Με το πέρασμα του χρόνου η απειθαρχία ιδεολογικοποιήθηκε, η παρανομία, η φοροδιαφυγή και η αυθαιρεσία θεωρήθηκε μαγκιά και το κράτος “εχθρός του λαού”. 

Παρ΄ όλα αυτά, σήμερα η Ελλάδα είναι ένα κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συμπεριλαμβάνεται, παρά τις υστερήσεις και τα διαρθρωτικά της προβλήματα, στα σύγχρονα κράτη με υψηλό βιοτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, αλλά και αξιοζήλευτες υποδομές ( οδικό δίκτυο, αεροδρόμια, τουριστικές υποδομές, εκπαίδευση -όχι παιδεία- κ.α.). 

Η αμφισβήτηση δε των ξένων προς τη Χώρα μας και το λαό, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση , που διακήρυτταν ότι δεν είμαστε οργανωμένοι, πειθαρχημένοι και συνειδητοποιημένοι, σήμερα, με αφορμή την ικανοποιητική αντιμετώπιση της πανδημίας, έδωσε τη θέση της στους επαίνους και τα θετικά σχόλια των διεθνών ΜΜΕ. 

Ιστορικά έχουμε αποδείξει ότι στις περιπτώσεις εθνικών καταστροφών ή απειλών, γινόμαστε μια γροθιά και κάνουμε τα πάντα για να τις αντιμετωπίσουμε. Έχουμε όμως επίσης αποδείξει ότι λίγο πριν το τέλος της κρίσης και σαφώς μετά από αυτή, ξεθάβουμε το τσεκούρι του πολέμου και της διχόνοιας και αυτοκαταστρεφόμαστε. Τα παραδείγματα πολλά και πικρά, ουδόλως όμως διδακτικά.

Με αφορμή αυτή τη κρίση ας κάνουμε την έκπληξη και ας δείξουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε για όσο διάστημα χρειαστεί, με συνεννόηση, πειθαρχία, σχέδιο, αυτοσυγκράτηση και σύνεση. 

Γιατί αυτή η φάση της μετάβασης από τα περιοριστικά μέτρα στην ελεύθερη μετακίνηση και στην επαναδραστηριοποίηση της κοινωνίας, σε συνδυασμό με την σταδιακή λειτουργία της αγοράς, είναι η κρισιμότερη και τυχόν λάθη θα αποτελέσουν τεράστιο πισωγύρισμα. 

Η σοβαρή τήρηση των μέτρων από όλους μας και η αυτοπειθαρχία είναι μια βαθειά παρακαταθήκη που μας αφήνει η πανδημία. Γι αυτό θα πρέπει να κρατήσουμε τα καλά από την περίοδο αυτή, τόσο στην καθημερινότητά μας όσο και στον τρόπο που σκεπτόμαστε και δρούμε.

Η υπεύθυνη Πολιτεία από τη μεριά της θα πρέπει να δει την πανδημία ως ευκαιρία, να δείξει το δρόμο με την υπεύθυνη στάση της και να στηρίξει την κοινωνία και την αγορά, προστατεύοντας την εργασία, αλλά και τη βιωσιμότητα κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 

Παράλληλα να συνεχίσει τις αναγκαίες κεντρικές μεταρρυθμίσεις όπως η αξιολόγηση, η αξιοκρατία, η διαφάνεια, η πάταξη της γραφειοκρατίας και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού των δομών, της καινοτομίας, και της αποτελεσματικότητας.

2. ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ

( lamiastar.gr- 24-3-2020)

Η παρούσα παγκόσμια επιδημιολογική κρίση με τις τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, θα πρέπει να μας κάνει να ξανασκεφτούμε κάποια ιδεολογικά ζητήματα.

Μεταπολεμικά στην Ευρώπη ζήσαμε την κυριαρχία και την παρέμβαση του Κράτους σε όλους τους τομείς, το οποίο στο πλαίσιο μιας κλειστής στην ουσία οικονομίας, με μόνη πολλές φορές την αύξηση των δημοσίων δαπανών, δημιουργούσε την επιθυμητή οικονομική ανάπτυξη και διασφάλιζε: την εργασία για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, το κράτος πρόνοιας και την κοινωνική ευημερία . 

Αυτός ο εκτεταμένος δημόσιος τομέας και ο κρατικός παρεμβατισμός δημιούργησε στην πορεία, ιδιαίτερα στη Χώρα μας, προβλήματα δυσλειτουργίας, συσσώρευσης χρεών και τεράστιων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, κυρίως λόγω της κακής διαχείρισης και της διαφθοράς. 

Ευκαιρίας δοθείσης, όσοι διακήρυτταν και ευαγγελίζονταν το λιγότερο κράτος, βρήκαν την ευκαιρία, θεωρητικοποιώντας και ιδεολογικοποιώντας την κακοδιαχείριση και την κακή νοοτροπία που είχε καλλιεργηθεί στους λειτουργούς του δημοσίου τομέα (και στις χαμηλού επιπέδου προσφερόμενες υπηρεσίες) και έριξαν στο τραπέζι τους όρους: “απορρύθμιση”, “νέο δημόσιο μάνατζμεντ”, “μισθός με βάση την απόδοση” και άλλα πρότυπα που ίσχυαν από καιρό στον ιδιωτικό τομέα.

Στην παγκόσμια εικόνα ήταν πασίδηλο ότι η Οικονομία και οι μεγιστάνες του πλούτου κυριάρχησαν της πολιτικής και των πολιτικών και κατά συνέπεια επικυριάρχησαν επί των Κρατών και των λαών.

Οι ανωτέρω λόγοι οδήγησαν και στην αποθέωση της οικονομικής οπτικής για τη διαχείριση και των δημόσιων και κοινωνικών αγαθών όπως η Υγεία, η Παιδεία, η Εργασία, η Ασφάλιση, η Πρόνοια κ.α..

Το μεγάλο ερώτημα που θα τεθεί μετά την κρίση είναι, αν η Πολιτεία θα διασφαλίζει πλήρως αγαθά όπως τα προαναφερόμενα και θα παίζει τον, εκ του Συντάγματος προβλεπόμενο εξουσιαστικό και ρυθμιστικό της ρόλο ή αν μακαρίως θα συνεχίσει να λειτουργεί με τη λογική του πρόσφατου παρελθόντος.

Αυτό που είναι αυταπόδεικτο πλέον, είναι το γεγονός ότι την περίοδο της κρίσης φάνηκε περίτρανα η ανάγκη για ύπαρξη πανίσχυρου κράτους, που θα διασφαλίζει τα παραπάνω αγαθά και όπου η ιδιωτική πρωτοβουλία δεν μπορεί παρά να παίζει μικρό και συμπληρωματικό ρόλο κι όχι ισότιμο ή κυρίαρχο, όπως ήθελαν κάποιοι.

Η παραδοχή του Πρωθυπουργού, ο οποίος ηγείται της πολιτικής παράταξης που υποστηρίζει ιδεολογικά το «λιγότερο κράτος», ότι «σε αυτή τη συγκυρία προτάσσεται ο άνθρωπος και η υγεία ως δημόσιο συμφέρον και όχι τα οικονομικά μεγέθη» σε αντίθεση με ηγέτες άλλων χωρών με την ίδια ιδεολογικοπολιτική κατεύθυνση, δίνουν την εντύπωση ότι πολλοί θα ξανασκεφτούν, μόλις περάσει η κρίση, τη μονομανία τους εναντίον της ισχύος του κράτους, ένθεν κακείθεν.

Θεωρώ δεδομένο βεβαίως ότι, πρέπει με ταχείς ρυθμούς να προχωρήσουν μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια διοίκηση όπως, η αξιολόγηση, η εφαρμογή του νόμου για την επιλογή στελεχών και προσωπικού, η αξιοκρατία, αλλά και στο πολιτικό σύστημα σε αρκετούς τομείς, που δεν είναι αντικείμενο του παρόντος άρθρου.

Στο ερώτημα συνεπώς αν το κράτος πρέπει να κατισχύει της οικονομίας και των οικονομικά ισχυρών η απάντηση πρέπει να είναι ναι, όχι όμως με τη λογική του χτες, αλλά με τη λογική του ισχυρού εκσυγχρονισμένου κράτους της καινοτομίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας, που θα διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία της αγοράς με αυστηρούς κανόνες, αλλά θα εξασφαλίζει παράλληλα το κοινωνικό κράτος, την πρόνοια, την παιδεία και την υγεία των πολιτών, ως οφείλει. 

Ας ελπίσουμε ότι, με πνεύμα συνεννόησης, κοινής λογικής και μακριά από περιχαρακώσεις και αφορισμούς, θα αφήσουμε πίσω το κακό παρελθόν μας και θα δημιουργήσουμε μεθοδικά και με όραμα, ένα μέλλον που μας αξίζει.